Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 243




                                               

Girot

Girot, Girkok - "Gorogli" turkumi dostonlaridagi afsonaviy ot obrazi. Dostonlarda tasvirlanishi-cha, Goroglini emizgan baytal bilan Xuroson kolidan chiqib kelgan aygir dan urgochi qulun tugiladi. Gorogli bu qulunni tarbiyalab voyaga yetkazadi va ...

                                               

Laqay ot zoti

Laqay ot zoti - jaydari ot zoti. Vatani - Orta Osiyo. Bundan 300 - 400 yil muqaddam laqaylar tomonidan mahalliy jaydari mogul tipidagi ot zotini yovmut, axaltaka, qorabayir va arabi ot zotlari bilan chatishtirish va uzoq, tanlash asosida yaratilg ...

                                               

Mogul oti

Mogul oti - jaydari ot zoti. Uning kelib chiqishi qadim zamonlarga borib taqaladi. Ayniqsa, 12-asr oxiriga kelib, mogullar davlatining paydo bolishi va mogullar istilosi davrlarida yilqichilikka etibor kuchaygan, Mogul zoti koplab urchitiladigan ...

                                               

Prjevalskiy oti

Prjevalskiy oti - otlar turkumiga kiradigan toq tuyokli hayvon, otlarning hozirgacha saqlanib qolgan haqiqiy yovvoyi turi. Markaziy Osiyoda N. M. Prjevalskiy tomonidan topilgan va tavsiflab berilgan. Boyi past, kallasi katta, boyni kalta va yogon ...

                                               

Qorabayir ot zoti

Qorabayir ot zoti - salt miniladigan va aravaga qoshiladigan, qishloq xojaligi ishlarini bajarishda foydalaniladigan ot zoti. Qadimgi Orta Osiyo argumoqlarini mogul, turkman va arab ot zotlari bilan chatishtirib, takomillashtirish asosida Ozbekis ...

                                               

Troya oti

Troya oti - yunon rivoyatlariga kora, yogochdan ishlangan ulkan ot; uning ichiga yashirinib olgan yunonlarning sara askarlari Troyaga kirganlar. Troyaliklar yunonlarning bu hiylasidan gaflatda qolishgan va shahar devori oddida turgan otni shaharg ...

                                               

Vladimir ot zoti

Vladimir ot zoti - ogir yuk tortuvchi ot zoti. Rossiyaning Vladimir va Ivanovo viloyatlari xojaliklarida 20-asrning 30-y.larida mahalliy yirik yuk tortuvchi ot zotlarini kleydestal, tayr va suffolok kabi Angliya ot zotlari bilan chatishtirib yara ...

                                               

Voronej ot zoti

Voronej ot zoti - arava, chana va qoshga qoshiladigan, yuk tashishga moslashgan ot. Voronej viloyatining qator tuman va xojaliklarida Rossiyada bityug nomi bilan malum bolgan mahalliy otlarni ogir yuk tortuvchi va yortoqi ot zotlari bilan chatish ...

                                               

Yovmut oti

Yovmut oti - salt miniladigan jaydari ot zotlaridan biri. Turkmanlarning yovmut qabilasi yetishtirgan. Bu zotning kelib chiqishida arab, mogul, qozoqi va axaltaka ot zotlarining ham tasiri bolgan. Shu ot zotlariga xos belgilar Yo. otlarida sak,la ...

                                               

Aygir

Aygir – voyaga yetgan ot. A. biyadan kora sekinroq osib, kechroq voyaga yetadi. A.ning qarchigayi biyanikiga nisbatan 2–3 sm baland, vazni ogir, oyoqlari uzun va pishiq, kallasi katta, gavdasi ixchamroq. Nasldor A.lar yilqining sifatini yaxshilas ...

                                               

Buqa

Buqa - erkak qoramol. Gavdasi sigirga qaraganda balandroq, tana va kokragi keng, suyagi yogon va mustahkam, terisi qalin, serharakat. Vazni sigirnikidan 30 - 40% ogir, Erkak buzoq urgochisiga nisbatan 3 - 5 kg yirik tugiladi, 6 - 8 oyda jinsiy vo ...

                                               

Buzoq

Buzoq - sigirning 6 oylikkacha bolgan bolasi. Yirik zotli buzoq ogirligi tugilishda 35–45 kg, mayda zotlisining ogirligi 25–35 kg boladi. Buzoq tugilishi bilan ogizburnidagi shilimshiq sochiq bilan artiladi, tugilganda kindigi uzilmagan bolsa qor ...

                                               

Goz

Goz, xonaki goz - ordaksimonlar oilasiga mansub parranda turi. Yevrosiyoning tundra va ormon tundra zonasida yashovchi kulrang turi gozlarning urugboshi hisoblanadi. Goz parhez goshti uchun deyarli barcha mamlakatlarda boqiladi. Gozning tana tuzi ...

                                               

Mol

Mol, chorva - sut emizuvchilar oilasiga mansub asosiy guruh uy xayvonlari. Kelib chiqishi, taraqqiyoti va hayotining biologik xususiyatlariga kora, xonaki - uy hayvonlari, turlari boyicha - qoramol, mayda mol, yilqi, tuya va h.k. bulinadi. Nayel ...

                                               

Olatov qoramol zoti

Olatov qoramol zoti - sut gosht yonalishidagi qoramol zoti. 20-asrning 30 - 50-yillarda Qirgiziston va Qozogistonda mahalliy zotli qoramollarni shvits va Kostroma zotlari bilan chatishtirish va olingan duragaylar mahsuldor guruhlarini oz ichida u ...

                                               

Orenburg echki zoti

Orenburg echki zoti - tivit yonalishidagi echki zoti. Orenburg echki zotiz. mahalliy ti-vitli echkilarni uzoq vaqt tanlab chatishtirish yoli bilan chiqarilgan. Tana tuzilishi baquvvat. Shoxlari uzun. Serkalari ortacha 65–70 kg, urgochilari 45– 47 ...

                                               

Ot (hayvon)

Ot, xonaki ot - otsimonlar oilasiga mansub toq tuyoqli otxor xayvonlar avlodi. Orta Osiyoda va Yevropaning jan sharqiy qismida xonaki otlar miloddan avvalgi 3-ming yillikdan malum edi. O.lar yovvoyi holda Yevropada, Osiyo va Afrikada uyur bolib y ...

                                               

Ordak

Ordak, xonaki ordak - ordaksimonlar oilasiga mansub parranda. Mil.dan ming yil oldin xonakilashtirilgan. Yovvoyi ordak - kryakvadan kelib chiqqan. O. deyarli barcha mamlakatlarda, ayniqsa, Xitoy, Indoneziya, Vyetnam da kop urchitiladi. Jahonda ja ...

                                               

Qorakol qoy zoti

Qorakol qoy zoti - moynali terisi uchun boqiladigan dagal junli dumli qoy zoti. Bu zot bir necha yuz yillar oldin hozirgi Ozbekiston hududida jaydari qoylarni xalq seleksiyasi usulida uzoq vaqt tanlash va chatishtirish natijasida yaratilgan. Qora ...

                                               

Qochqor

Qochqor - sovliqlarni uruglantirishda foydalaniladigan erkak qoy. Zotli Q.lar 1.5 yoshidan sovliqlarni qochirishga qoyiladi. Xojalikda 7 yil foydalaniladi. Qoychilikda suniy uruglantirish qollanishi munosabati bilan Q.lar 2 toifaga - asosiy nasld ...

                                               

Qoy

Qoy - quvushshoxlilar oilasi qoylar turkumiga mansub juft tuyoq-li, kavsh qaytaruvchi uy hayvoni. Q. bundan 8 ming yil avval xonakilashtirilgan. Uning ajdodi yovvoyi qoylar hisoblanadi. Mavjud kalta dumli qoy zotlari muflonlardan, uzun dumli qoy ...

                                               

Toy

Toy - otning 1 yoshdan 2 yoshgacha bolgan bolasi. Toylik davri qulunpik va gononlik davrlari ortasiga togri keladi. T.lar sutdan ajratilganidan keyin onasidan hamda erkagi urgochisidan ajratilgan holda boqiladi. T.larda jinsiy uygonish 1.5 yoshda ...

                                               

Uy hayvonlari

Uy hayvonlari - odam urchitadigan hayvon turlari. Hamma Uy hayvonlari yovvoyi ajdodlaridan kelib chiqqan, lekin tashqi korinishi, xulqodati, mahsuldorligi bilan yovvoyi hayvonlardan farq qiladi. Bu farqlar odam korsatgan tasir natijasidir. Ipak q ...

                                               

Finik palmasi

Finik palmasi, xurmo palmasi, feniks - palmadoshlar oilasiga mansub ikki uyli daraxtsimon osimliklar turkumi. Afrika va Osiyoning tropik va subtropik mintaqalarining daryolarga yaqin, yer osti suv manbalari bor qurgoq joylarida, vodiylarda, botqo ...

                                               

Guli sumbul

Guli sumbul, giatsint, xiatsint - piyozguldoshlar ga mansub bir yillik osimlik; eqiladigan gul. Rangbarangligi, gultodalarining chiroyli tuzilishi, yoqimli hidi, manzarali ekin sifatida piyozli gullar qatoriga kiradi. G. piyozlari dumaloq, yassi, ...

                                               

Gulsapsardoshlar

Gulsapsardoshlar - bir pallali osimliklar oilasi. Otlar, bazan yarim butalardan iborat. Ildizi tugunak piyozli yoki piyozli. Bargi nashtarsimon yoki kalami. Guli ikki jinsli. Binafsha, kok, oq yoki sariq rangli, gultojbarglarining uchtasi tashki ...

                                               

Iloq

Iloq - hiloldoshlar oilasiga mansub ildizpoya kop yillik ot. Boyi 15 - 20 sm, poyasi uch qirrali, barglari ensiz, gullari korimsiz. Mevasi qongir. Ildizpoyasi 10 - 20 sm chuqurlikka joylashib, har 10 - 20 sm dan poya chiqaradi. Shuning uchun ildi ...

                                               

Kalla

Kalla, oddiy karnaygul - kuchaladoshlar oilasiga mansub kop yillik manzarali osimlik. Janubiy Afrikadan keltirilgan. Botqoq osimligi, namsevar, nordon muhitli, chirindili tuproqlarda yaxshi usadi. Tupining bal. 80 - 120 sm. Barglari katta, yaltir ...

                                               

Kuchala

Kuchala, chayonot - 1) kuchaladoshlar oilasiga mansub tuguvaqli, kop yillik, zaharli ot. Boyi 40 - 50 sm. Bargi shapaloq, uzun bandli. Barg bandining ostki qismi qin hosil qilib, poyani oraydi. Gullari ayrim jinsli, topguli sotasimon. Yuqori qism ...

                                               

Loladoshlar

Loladoshlar - bir urugpallalilar sinfi ra mansub oila. Kopchiligi piyozchali va tugunakli kop yillik otlar. Bazilari daraxtsimon osimlik va lianalardan iborat. Bargi yaxlit, kopincha, nashtarsimon, bazan tuxumsimon, guli, kopincha, togri, ikki ji ...

                                               

Marvaridgul

Marvaridgul - pi-yozguldoshlar oilasiga mansub kop yillik otsimon osimliklar turkumi, ekma gul. Bazan mustaqil tur sifatida ajratiladigan may M. turi ekiladi. M. namsevar, ildizi gorizontal joylashadi, 2 yoki 3 ta uzun bandli choziq ildizoldi bar ...

                                               

Mumli palmalar

Mumli palmalar - mum beradigan palmalar turkumiga mansub osimliklar. Eng mashhurlari - braziliya va and mumli palmalardir. Braziliya Mumli palmalar yoki karnaubaning boyi 10– 12 m, bargi yelpigichsimon. Braziliya, Boliviya va Paragvay savannalari ...

                                               

Palmadoshlar

Palmadoshlar, palmalar - bir pallali daraxtsimon osimliklar oilasi. Tropik va qisman subtropiklarda osadigan 240 tacha turkumi, 3400 tacha turi malum. P.ning kop turlari Osiyoda, Afrika va jan. Amerikada, P.ning past boyli turi esa Yevropada tarq ...

                                               

Piyozgul

Piyozgul, liliya - loladoshlar oilasiga mansub kop yillik manzarali va efirmoyli osimlik turkumi. Shim. yarim sharning motadil mintaqalarida 90 dan ortiq turi, 2000 ortiq navi bor. Ayrim turlari hind va Filippin o.larida ham uchraydi. Xushboy oq ...

                                               

Qaragan

Qaragan - dukkaqdoshlar oilasiga mansub barg tokuvchi butalar yoki past boyli daraxtlar turkumi. Sharqiy Yevropa va Osiyoda 70 turi malum. Rossiyaning Yevropa qismi, Orta Osiyo, Xitoy va Sayanda 37 turi tarqalgan. Chol, dasht, daryo qirgoqlari, t ...

                                               

Qoga

Qoga, chakan - qogadoshlarga mansub kop yillik ildizpoyali osimlik. Poyasi tik osadi, silindrsimon yogon, boyi 2–3 m. Barglari keng tasmasimon. Gullari mayda, ayrim jinsli, gulqorgonsiz, qongir tusli topgulga yigilgan. Erkak gullari topgulning yu ...

                                               

Salomalaykum

Salomalaykum - hiloldoshlarga mansub ildizpoyali kop yillik begona ot. Poyasi ingichka, uch qirrali, yalangoch, boyi 15 - 50 sm. Barglari yassi, kulrang, eni 5 mm gacha. Gullari soyabonsimon, topgulga yigilgan. Mevasi uch qirrali yongoqcha. Ildiz ...

                                               

Sarimsoq

Sarimsoq - piyozdoshlar oilasi piyozlar turkumiga mansub ikki va kop yillik otsimon osimliklar turi, sabzavot ekini. Vatani - Orta Osiyo. Yovvoyi xrlda Hindiston, Orta dengiz atroflarida, Qozogiston, Sibir, Kavkaz va Orta Osiyoda uchraydi. Ozbeki ...

                                               

Sarsabil

Sarsabil, sparja - lolaguldoshlar oilasiga mansub osimliklar turkumi; sabzavot va manzarali ekin. Yevropa, Osiyo va Afrikada 150 turi bor. Ozbekistonda 2 turi yovvoyi holda uchraydi. Kaltabarg S., fors kop yillik, chirmashib osadigan ot. Ikkala t ...

                                               

Shirach

Shirach - piyozguldoshlar oilasiga mansub kop yillik osimliklar turkumi. Markaziy va Old Osiyoda, Janubiy Sharqiy Yevropada shahrining 30 ga yaqin turi malum. Ulardan 23 tasi Orta Osiyo, Kavkaz va Qrimda uchraydi. Orta Osiyo toglarining pastki qi ...

                                               

Shoyigul

Shoyigul - shoyiguldoshlarga mansub kop yillik osimliklar turkumi; manzarali osimlik. Osiyo va Amerikaning subtropik mintaqalarida keng tarqalgan. 50 dan ortiq turi malum. 1000 dan ortiq navi chiqarilgan. Ozbekistonda bog Sh.ivahind Sh.i koproq o ...

                                               

Zafaron

Zafaron - sapsarguldoshlarga mansub kop yillik otsimon tuganak piyozli osimlik. Yovvoyi xrlda uchramaydi. Hindiston, Pokiston, Xitoy, Janubiy Yevropa, Ozarbayjonda katta maydonlarda ekiladi. Piyozining diametri 1 - 2 sm. Bargi 5 - 15 ta, och sari ...

                                               

Feyxoa

Feyxoa - mirtadoshlarga mansub doim yashil butalar va daraxtlar turkumi. Jan. Amerikaning subtropik hududlarida 2 turi usadi. 1turi - F. Sellova subtropik iqlimli mamlakatlarda, jumladan, Gruziya va Qrimning jan. sohillarida ostiriladi. Boyi 3 m, ...

                                               

Sallagul

Sallagul - sallaguldoshlar oilasiga mansub kop yillik otsimon osimliklar, bazan chala buta va butalar turkumi, ekma gul. Yevropa, Yevrosiyo va Shim. Amerikada 40 ga yaqin, Ozbekistonda 2 turi malum. Otsimon xitoy yoki sutrang S., dorivor S. va bo ...

                                               

Ikki pallali osimliklar

Ikki pallali osimliklar, ikki urugpallalilar - yopiq urugli osimliklar sinfi. Ular ikki urugpallali murtakka ega. Barglarining torsimon tomirlanishi, poya va ildizlarida alohida toqima-kambiy bolishi va kopincha, gullari 5 yoki 4 azoli tipdaligi ...

                                               

Achchiqmiya

Achchiqmiya – Burchoqdoshlar oilasiga mansub kop yillik osimlik. Boyi 30 – 45 sm, qalin tuk bilan qoplangan. Barglari murakkab patsimon, uzunligi 10 – 18 sm. Gullari poyaning yuqorisida shingil bolib joylashgan. Dukkagining uzunligi 4.5 – 6 sm, e ...

                                               

Afsonak

Afsonak – burchoqdoshlar oilasiga mansub kop yillik otlar turkumi. Asosan Osiyo va Shimoliy Amerikada osadi. Kopchiligi zaharli. Ba’zi turlari ekinlar orasida osadi. Orta Osiyoda bu turkumning 3 turi bolib, Ozbekistonda tarqalgan Th. dolichocarpa ...

                                               

Anor

Anor –anordoshlar ga mansub, subtropik meva osimligi; boyi 2–10 m daraxt yoki buta. Vatani Orta Osiyo, Ozarbayjon, Eron va Afgoniston; yov-voyi turlari Orta dengiz atrofi, Orta Osiyoning jan.da, Qrim, Kavkaz, Eron, Afgoniston, Old Osiyo va Dogist ...

                                               

Astragal

Astragal – burchoqdoshlar oilasiga mansub osimliklar turkumi. Ot, chala buta va ba’zan butalardan iborat. 1600 turi bor. Barglari odatda murakkab, toq patsimon. Gullari kallak yoki boshoqsimon topgulda joylashgan. Mevasi – dukkak. Orta Osiyoda 59 ...

                                               

Bangidevona

Bangidevona, Tikanli olma - Solanaceae mansub bir yillik begona ot. Poyasi tarqoq, tik shoxlanib osadi; boyi 1.2 m cha. Bargi tuxumsimon, bandli, uchi qirrali. Gullari oq, barg qoltigida bittadan joylashgan. Mevasi yashil, tikan bilan qoplangan t ...