Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 283




                                               

Telefoniya

Telefoniya - telefon aloqata doyr omillarni organish va bunday aloqani amalga oshirish uchun moljalangan apparatlarni ishlab chiqish bilan shugullanuvchi fan va texnika sohasi. Ilmiy-texnik fan sifatida T. tovush maydoni xossalarini organish; tov ...

                                               

Telegraf

Telegraf - 1) telegraf aloqanpt qisqartirilgan nomi; 2) telegrammalarni uzatish, qabul qilish va egasiga yetkazib berish bilan shugullanadigan ixtisoslashtirilgan aloqa korxonasi. Unda telegraf apparati, telegraf kommutatori, faksimil apparati, o ...

                                               

Telegraf aloqa

Telegraf aloqa - diskret xabarlarni uzok, masofaga tez uzatish va qabul qilish hamda qabul punktida qayd etish; elektr aloqaning bir turi. Sim orqali uzatiladigan elektr signallar va simsiz radiosignallar orqali, telegraf apparati va fototelegraf ...

                                               

Telegraf apparati

Telegraf apparati - telegraf aloqa ornatishda elektr qurilma signallarini uzatish va qabul qilish uchun moljallangan qurilma. Birinchi elektromagnit Telegraf apparati rus olimi P. L. Shilling tomonidan ixtiro qilingan va amalda ishlatilgan. Dastl ...

                                               

Telegraf kodi

Telegraf kodi - telegrafiyada qabul qilingan shartli xos belgilar. Bunda har qaysi harf ga elektr toki elementar signallari uygunlashuvi togri keladi. Agar belgilardagi signallar miqdori har xil bolsa, Telegraf kodi notekis kod, agar bir xil bols ...

                                               

Telegraf kommutatori

Telegraf kommutatori - telegraf apparatlari, liniya va kanallarini qolda ulabuzish uchun moljallangan qurilma. Telegraf styalariga ornatiladi, barcha chiqish va kirish liniyalari va kanallariga, telegraf apparatlariga ulanadi. keng tarkalgan Tele ...

                                               

Telegraf stansiyasi

Telegraf stansiyasi - abonentlar yoki aloqa muassasalari orasida telegraf aloqann taminlaydigan stya; telegraf tarmoginmng tarkibiy qismi. Telegraf aloqa kanallarini kommutatsiyalash va telegraf xabarlarini kommutatsiyalash Telegraf stansiyasilar ...

                                               

Telegraf tarmogi

Telegraf tarmogi - oxirgi punktlardagi telegraf qurilmalari, telegraf styalari hamda bu punktlar va styalarni birlashtiruvchi telegraf aloqa kanallari majmui. Telegraf tarmogi kanallari boyicha telegraf aloqa amalga oshiriladi. Telegraf tarmogini ...

                                               

Telegrafiya

Telegrafiya - telegraf aloqasini tashkil qilish tamoyillarini organish, telegraf signallarini uzatish usullarini ishlab chiqish va bu usullarni amalga oshirish uchun moljallangan apparatlarni yaratish bilan shugullanuvchi fan va texnika sohasi. T ...

                                               

Telegramma

Telegramma - telegraf orqali uzatiladigan hujjatli xabar. Ichki va xalqaro T.lar farklanadi. Ichki T., oz navbatida, shaharlararo va mahalliy, shoshilinch va oddiy xillarga bolinadi. T.ning bir yola bir necha manzilga uzatiladigan, xat.T., faksim ...

                                               

Telekommunikatsiya

Telekommunikatsiya - signal, belgi, matn, tasvir, ovoz va boshqa turdagi axborotlarni uzatish, qabul qilish va qayta ishlash tizimlari majmui. Simli, radio, optik yoki boshqa elektromagnit tizimlaridan foydalanib amalga oshiriladi. Bir yoki bir n ...

                                               

Teleks

Teleks - abonentlar orasida ikki tomonlama bevosita telegraf xabarlar almashish uchun moljallangan xalqaro telegraf aloqa tarmogi. "Teleks" kommutatsiya telegraf styalari bolgan mamlakatlarning milliy telefaf tarmoqlarini birlashtiradi. Styalar k ...

                                               

Telemarkaz

Telemarkaz, televizion markaz - televizion dasturlarni tayyorlash va uzatish uchun moljallangan inshootlar va texnika vositalari majmui. Asosiy tarkibiy bolinmalari - apparatstudiya kompleksi; kochma televizion styalar va Kuchma videoyozuv Appara ...

                                               

Telemetriya

Telemetriya - kuchlanish, tok kuchi, quvvat, bosim, tra, sath, uchish balandligi, organizmnng biol. korsatkichlari, meteorologik malumotlar va boshqa kattaliklarni telemexanika vositalari orqali masofadan turib olchash. Bevosita olchash ishlari d ...

                                               

Telemexanika

Telemexanika - 1) axborot larni masofadan turib boshqarish va nazorat qilish maqsadida ularni uzatish xdmda qabul qilish usullarini va texnika vositalarini ishlab chiqish bilan shugullanadigan fan. T. fan va texnikaning axborotlarni masofadan tur ...

                                               

Telemexanika tizimi

Telemexanika tizimi - masofadan turib radioaloqa yoki simli aloqa kanali boyicha operator dan boshqarish obyektiga signallar uzatadigan va qaytgan axborotlarni nazorat qiladigan texnika vositalari majmui. Boshkarish punkti, bir yoki bir necha naz ...

                                               

Teleologiya

Teleologiya - maqsad va maqsadga muvofiqlik haqidagi talimot. Bu talimot tabiat hodisa va jarayonlariga maqsadlar ni sabab qilib korsatadi, bu maqsadlar xudo tomonidan belgilanadi yoki tabiatning ichki sabablari hisoblanadi deb biladi. Teleologik ...

                                               

Telepatiya

Telepatiya - fikr va histuygularni sezgi organlari ishtirokisiz masofaga uzatish hodisasi. Bazi manbalarda axborot uzatuvchi bilan uni qabul qiluvchi ortasidagi ozaro fikriy muloqotga T. deyiladi. T. vaqg va fazo jihatdan insondan uzoklashgan, be ...

                                               

Teletayp

Teletayp - axborotlarni qabul qilish va uzatish uchun moljallangan harf bosish apparati. Yozuv mashinasi yoki kompyuterdagiga oxshash klavishlari bor. Xabarlarni aloqa kanallari boyicha uzatish uchun, shuningdek, malumotlarga ishlov berish avtoma ...

                                               

Teletermal konlar

Teletermal konlar - foydali qazilmalarning gidrotermal tipdagi konlari bolib, yer yuzasiga yaqinroqda harakatlanadigan, 50° dan 200° gacha bolgan qaynoq minerallashgan eritmadan mineral massalarning chokishi natijasida hosil boladi. Odatda, qatla ...

                                               

Televizion antenna

Televizion antenna - televizion tasvir signallari va tovushni qabul qilish yoki uzatish uchun % moljallangan qurilma. Uzatuvchi va qabul qiluvchi; metrli va detsimetrli diapazonda ishlaydigan turlari bor. Uzatuvchi Televizion antenna, odatda, gor ...

                                               

Televizion film

Televizion film yoki telefilm - televideniya uchun moljallab ishlangan film hamda ekran sanatining bir turi. Asosan, televideniya bazasida yaratiladi. Hujjatli, badiiy, musiqiy, ilmiy-ommabop, manzarali, tarixiy boladi. Toliq va qisqa filmlar ish ...

                                               

Televizion kamera

Televizion kamera, telekamera - obyektning optik tasvirini tasvirning uzoqqa uzatish mumkin bolgan elektr signallari ga aylantirib beradigan apparat. Televizion korsatuvlar hamda sanoat Televizion kameralari farq qilinadi. Oqqrra varangli televid ...

                                               

Televizion minora

Televizion minora - radio televizion uzatish styasi; televideniye, radioeshittirish, radiotelefon va radiorele aloqasi antennalari ornatiladigan tayanch. Balandligi televizion styaning tasir radiusiga va uzatuvchi televizion antennaning soni hamd ...

                                               

Televizion stansiya

Televizion stansiya, televizion eshittirishlarni tayyorlash va radiotolqinlar yordamida uzatish uchun moljallangan qurilma va inshootlar majmui; televizion uzatish tarmogining asosiy bogini. Televizion stansiya televizion markaz deb ataladigan da ...

                                               

Televizion teleskop

Televizion teleskop - kuzatiladigan osmon yoritqichlarining tasviri teleskop texnika yordamida hosil qilinadigan astronomik qurilma. Birinchi marta 20-asr 50y.lari ortalarida Oy va sayyoralarni, keyinchalik esa Yer suniy yoldoshlari va boshqa kos ...

                                               

Televizion trubka

Televizion trubka - televizion tasvirni uzatish va qabul qilishda ishlatiladigan elektronnurli asbob. Uzatuvchi va qabul qiluvchi turlarga bolinadi. Uzatuvchi Televizion trubka optik tasvirni elektr televizion signallarga aylantirib beradi. Signa ...

                                               

Bernardino Telezio

Bernardino Telezio - italyan faylasufi. Neapol shahrida tabiatni tajriba asosida organuvchi akademiyaga asos solgan. Uytonish davri tabiiy ilmiy empirizmining asosiy vakillaridan biri. Tabiat rivojiga ilohiy kuchning bevosita tasirini inkor etgan ...

                                               

Telfer

Telfer - kj kotarish qurilmasi; chigir va dastaki yoki elektr yuritmali yurish qismlaridan iborat. Bir relyeli osma yolda harakatlanadi; 1 - 5 t gacha yuk kotaradi. Sex ichlarida yuk kotarish qurilmasi sifatida ishlatiladi.

                                               

Tell Vilgelm

TELL Vilgelm - Shveysariya xalqi afsonalari qahramoni; shveysariyaliklarning gabsburglarta karshi 14-asrdagi kurashi aks etgan. T. kamondan bexato otuvchi moxir mergan bolgan. U. Gesler T.ni kenja oglining boshiga qoyilgan olmani kamon oqi bilan ...

                                               

Telluridlar

Telluridlar - tellurning elektr musbat elementlar, asosan, metallar bilan hosil qilgan birikmalari, tellurid kislota N2Te tuzlari. T. sulfidlar va selenidlarga oxshash bolib, tuzilishi va xossalari jihatidan ularga yaqin. T. komponentlarini inert ...

                                               

Telluriy

Telluriy - Yerning Quyosh atrofidagi yillik harakati va oz oqi atrofidagi sutkalik aylanishini namoyish etuvchi oquv asbobi. T.da Yerni ifodalovchi kichikroq sharcha bolib, u Quyoshni ifodalovchi kattaroq sharcha atrofida, yani yoruglik manbai at ...

                                               

Telomerlanish

Telomerlanish - toyinmagan birikmalar bilan reaksiya zanjirini uzatuvchi moddalar ortasidagi zanjir reaksiya. T. natijasida mol. m. turlicha bolgan mahsulotlar aralashmasi yuzaga keladi. Bu mahsulotlarning molekulalari monomerlar molekulasi va ch ...

                                               

Telugu

Telugu - Hindistondagi xalq, AndxraPradesh shtatining asosiy aholisi. Shuningdek, Tamilnad va Karnataka shtatlarida ham yashaydilar. 74.5 mln. kishi. Telugu tilida sozlashadi. Dindorlari, asosan, hinduizmga etiqod kidali, bir qismi sunniy musulmo ...

                                               

Telugu adabiyoti

Telugu adabiyoti - telugu xalqining adabiyoti. Telugu tili 1ming yilliklarda shakllana boshlagan. Birinchi yozma yodgorliklar toshlarga oyib yozilgan "shasana" yozuvlaridir. Telugu tilidagi eng qad. yozuv 575 yilga oid. 7 - 8-asrlarga tegishli yo ...

                                               

Tembr

Tembr - tovush sifati, tuyey, "boyogi"; musiqiy tovushning xususiy belgilaridan biri. T. tufayli bir balandlik va bir xil dinamikadagi tovushlarni farqlash mumkin. T. sadolanuvchi jismining materiali, tovush hosil qilish usuli, tebranish xususiya ...

                                               

Temir (mineral)

Temir, tugma temir - mineral, Fe bilan Ni ning aralashmasi. Topilish sharoitiga qarab - tellurli yoki yer temiri, meteoritli, doimiy nikelli tugma temirlar farklanadi. Tellurli temir - kub sistemasida kristallanadi, atemirning modifikatsiyasidan ...

                                               

Temir (qotishma)

Temir - UGLERODLI QOTISHMALAR - tarkibi, asosan, temir Fe va uglerod S dan iborat bolgan qotishmalar. Sof va texnik turlari boladi. Sof Temir q.ning holati maxsus diagramma bilan ifodalanadi va bu diagramma holat diagrammam deb ataladi. Sof Temir ...

                                               

Temir darvoza

Temir darvoza - Surxondaryo viloyatidagi dara: Boysun toglarida. Orta asrlarda shu dara orqali Hindiston bilan Samarkand savdo aloqalari qilib turganligi malum.

                                               

Temir davri

Temir davri, ilk temir davri - insoniyatning ibtidoiy jamoa va ilk ishlab chiqarish. xojaligi shakllanayotgan tarixidagi davr. Fanda tosh va jez deb yuritilgan davrlardan song insoniyat hayotida sodir bolgan tarixiy bosqich. Bu davr xojalikda oha ...

                                               

Temir oksidlari

Temir oksidlari - temirning kislorod bilan birikmalari: temir oksid - GeO, temir oksid - Ge2O3 va temir oksid - Ge3O4. Temir oksidlari temirning oksidlanishidan hosil boladi. Tabiiy Temir oksidlari temir olish uchun xom ashyo hisoblanadi. Temir o ...

                                               

Temir qalpoq

Temir qalpoq - ruda konlarining yuqori qismida birlamchi minerallarning oksidlanishi hamda kimyoviy nurashi natijasida vujudga kelgan qoldiq gosila. Asosan, temirnnng oksid va gidrooksidlari dan tarkib topgan bolib, och va toq qizil, oxrali va qo ...

                                               

Temir qapig

Temir qapig, Darvozai ohanin, Darbandi ohanin, Ohanin darvozasi - Orta Sharq mamlakatlari, xususan Movarounnahrdagi bir qancha shaharlarning mudofaa devorlaridagi temir darvoza, shuningdek, tor tog daralaridagi otish yolagi. Ozbekistonning jan. h ...

                                               

Temir sulfatlari

Temir sulfatlari - sulfat kislotaning temirli tuzlari. Temir sulfat FeSO4 - rangsiz, gigroskopik kristallar; zichligi 3.14 g/sm3. Suvda yaxshi eriydi. Suvdagi eritmasidan - 1.82° dan 56.8° gacha geptagidrat, 56.8° - 64° oraligida - tetragidrat, 6 ...

                                               

Temir yol avtomatikasi va telemexanikasi

Temir yol avtomatikasi va telemexanikasi - avtomatik va telemexanik boshqarish usullari va vositalari yordamida poyezdlar harakatini boshkarish va harakat xavfsizligini taminlash bilan shugullanadigan texnika va fan sohasi. Asosiy texnik vositala ...

                                               

Temir yol stansiyasi

Temir yol stansiyasi - temir yol poyezdlarini jonatish va qabul qilish uchun moljallangan korxona. Unda temir yol tarkibi va yolovchilarga xizmat korsatiladi, yuk va bagajlar qabul qilinadi, ortiladi, tushiriladi, vagonlardan poyezdlar tuziladi v ...

                                               

Temir yol uzeli

Temir yol uzeli - bir necha temir yol liniyalari kesishgan joydagi punkt; turli texnik inshoot va qurilmalar majmui. Asosiy inshootlariga vagonlarni saralash, yolovchilar va yuk styalari, alohida styalarni ozaro boglovchi yollar, aylanib otuvchi ...

                                               

Temiratki

Temiratki - tashqi korinishi, kechishi va keltirib chiqaruvchi sabablari turlicha bolgan kopchilik teri kasallikyaarinch ifodalovchi termin. Qichishib, usti qipiklanib turadigan har xil toshmalar qadimdan T. deb atalgan. Qizil yassi T., pushti T. ...

                                               

Temirbeton

Temirbeton - beton va polat armatura birikmasidan iborat konstruksiya va buyumlarning umumiy nomi. Temirbeton 19-asrda kashf etilgan. Temirbeton buyumlarga birinchi patentlar Fransiyada, Angliyada va AQSH da berilgan. Ozbekistonda Temirbeton kons ...

                                               

Temirbeton konstruksiyalar

Temirbeton konstruksiyalar - temirbetonlai tayyorlangan elementlar va ularning birikmalari. Tayyorlanish usuliga kora, monolit, yigma va yigmakuyma xillari boladi. Temirbeton konstruksiyalar k. yangi paydo bolgan davrlarda monolit varianti kengta ...