Топ-100
Back

ⓘ Tabiat - odamning paydo bolgunicha ham, odam ishtiroki bilan ham mavjud borliq. Umuman - bu dunyo, odam, koinot; mikromakromegadunyolar; jonsiz va jonli borliq. ..




                                               

Vertikal zonallik

                                               

Jorjone

Jorjone - italiyalik rassom, Venetsiya maktabi namoyandasi; Yuksak Uygonish davri asoschilaridan. Tabiat, inson va hayotga muhabbatni kotarinki ruhdagi rang-tasvir asarlarida ifodalagan J. ijodida tasviriy butunlikka, shaffof nursoya, boyoq surtmalari vositasida inson qiyofasini tabiat bilan uygunlashuviga erishgan. Diniy mavzudagi asarlar bilan bir qatorda muhim ahamiyatga ega bolgan dunyoviy mazmundagi asarlar ham yaratgan: "Yudif", "Uch faylasuf", "Uyqudagi Venera" va b. J.ning badiiy merosi zamondoshlari tomonidan keng etirof etilgan, shogirdlari tomonidan rivojlantirilgan.

                                               

Indeterminizm

Indeterminizm - tabiat, jamiyat va tafakkur hodisalarining obyektiv sababiy boglanishlari ni inkor etuvchi talimot. Inson xulqatvorini izohlashga kelganda I. irodani mustaqil kuch deb karaydi, uning mutlaq erkinligini etirof etadi.

                                               

Kadastr

Kadastr - muayyan obyektlar togrisida tartiblashtirilgan aniq, va zaruriy malumotlar majmui, royxati, reyestri. Rasmiy davlat organi yoki muassasasi tomonidan tuziladi va yuritiladi. Boshqa davlatlardagi kabi Ozbekiston Respublikasida tabiat resurslari, noyob osimlik va hayvonlar K.lari ham bor. Ozbekiston Respublikasida davlat K.lari yagona tizimiga kiruvchi davlat va tarmoq tabiat resurslari K.larini tuzish va yuritish Ozbekiston Respublikasining "Davlat kadastrlari togrisida" qonuni ga muvofiq olib boriladi.

                                               

Yoldosh shahar

Yoldosh shahar - yirik shahar atrofida bunyod etilgan kichik shahar, posyolka. Y.sh. transport yoli orqali katta shahar bilan yaxshi boglangan boladi. Unda, asosan; yirik shaharda ishlaydigan aholining bir qismi yashaydi. Y.sh. yirik shaharning bir qismi hisoblanadi. Sanoat taraqqiyoti oqibatida vujudga kelgan. Bino va inshootlari aholining yashashi, dam olishi uchun qulay qilib, tabiat bilan uygunlashtirib quriladi. Ozbekistonda birinchi Y.sh.ga 1966 y.dagi zilziladan keyin Toshkent shahar yaqinida asos solingan.

                                               

Dualizm

Dualizm - bir-biri b-n birlashtirib bolmaydigan holatlar, tamoyillar, fikrlash tarzi, dunyoqarash, intilish va gnoseologik tamoyillar yonma-yon mavjudligini targib qiluvchi talimot. D. plyuralizm korinishlaridan biri. D. terminini nemis faylasufi X. Volf kiritgan. D. quyidagi juft tushunchalarni ifodalaydi: goyalar dunyosi va voqeiy dunyo, xudo va iblis, xudo va dunyo, ruh va materiya, tabiat va ruh, jon va tan, obyekt va subyekt, bilim va etiqod, u dunyo va bu dunyo, tabiat saltanati va ilohiy marhamat saltanati va b. D. falsafiy, diniy, antropologik, etik shakllarda namoyon bolishi mumki ...

                                               

Vermer Delftlik Yan

VERMER Delftlik Yan - golland rassomi. Delftda ishlagan. U yaratgan shaharliklar hayotidan olingan kichik ishqiy rasmlar, tabiat manzaralari aks etgan asarlari da kundalik hayotni shoirona his eta bilish, mujassamotlarni mumtoz aniqlik bilan yaratilgani, borliqni qanday bolsa shundayligicha tasvirlangani hamda tasvirlar hayotiyligi, boy va nozik koloriti bilan kozga tashlanadi.

                                               

Victoria (sharshara)

Viktoriya - Jan. Afrikaning Zambezi daryosidagi sharshara. V. dunyoda eng katta sharsharalardan biri. Eni 1800 m. Suv 120 m balandlikdan eni 130 m, chuq. 140 m bolgan bazaltli tor daraga otilib tushadi. Mahalliy aholi uni Mozioatunya, yani "Guldurayotgan bug" deb ataydi. Sekundiga urta hisobda 1400 m3 suv tushadi. V.da kichikroq GES qurilgan. V. va unga yondosh hududlarning tabiat manzaralari va noyob hayvonlarini muhofaza qilish maqsadida Zambezi daryosining jan. sohilida Viktoriya-Fole milliy parki tashkil etilgan. V.ni 1855 y.da ingliz sayyohi D. Livingston kashf etgan va ingliz qirolic ...

                                               

Ilmiy-ommabop kino

Ilmiy-ommabop kino - ilmiy kino turi. Barcha ilm jabhalari - fan, texnika muvaffaqiyatlari tar-gib qilinadi, ijtimoiy-siyosiy va madaniy qayotning turli jihatlarini aks ettiradi. Ilk bor 1897 yilda korsatilgan. Ilmiy publitsistika va kinojurnal shaklida boladi. Tabiat va jamiyat taraqqiyoti qonuniyatlarini xulosalab korsatadi, murakkab ilmiy muammolarni ommaga tushunarli qilib yetkazadi. Ozbekistonda Ilmiy-ommabop kino ishlab chiqaruvchi Ozbekiston ilmiy-ommabop va hujjatli filmlar studiyasi bor. "Goza zararkunandalariga qarshi kurash", "Xalqobod", "Ozbek atlasi", "Suv keldi", "Turnalar ch ...

                                               

Ekstremal sport

Ekstremal sport, harakatli sport yoki sarguzashtli sport, boshqa sport turlariga qaraganda koproq xavf va qiyinchiliklarga duch keladigan sport turlariga berilgan umumiy nomdir. Ushbu sportda juda kop maxsus materiallar talab qilinadi. Sportchilar murakkab jismoniy faoliyatni amalga oshiradilar. Shuningdek, ushbu sport turida adrenalin, boshqa sport turlari bilan taqqoslaganda koproq boladi. Ushbu faoliyatlar normal sport turlaridan farq qiladi. Juda ham jismoniy kuch va xavf talab qilinadi. Ushbu sport turida tezlik, kuch, qarshilik, balandlik, markazlashtirilgan masalalar katta rol oynay ...

Tabiat
                                     

ⓘ Tabiat

Tabiat - odamning paydo bolgunicha ham, odam ishtiroki bilan ham mavjud borliq. Umuman - bu dunyo, odam, koinot; mikromakromegadunyolar; jonsiz va jonli borliq. Tor manoda - tabiat fanlari organadigan obyekt. T. odamga, jamiyatga bogliq bolmagan qonuniyatga boysunadi. Odam T.ning bir qismi. Odam T. qonunlarini ozgartira olmaydi, faqat qrnunlardan foydalanib, T. elementlarini, qismlarini ozlashtirishi mumkin. T. tushunchasi insoniyat jamiyati yashashi tabiiy sharoitlarining majmui sifatida ham qaraladi. Inson yashashi uchun mehnat qiladi, mehnat, miya faoliyati va boshqa esa T.ning bazi jihatlarini ozgartiradi. Odam tomonidan, yani ijtimoiy mehnat jarayonida yaratiladigan moddiy boyliklar shartli ravishda "ikkinchi T." deyiladi. Mas., vodoroddan urangacha bolgan 92 ta kimyoviy element tabiiydir, undan keyingi kashf etilganlari suniydir. Barcha suniy sintetik kimyoviy birikmalar, odam yaratayotgan atom va yadro energiyalari "ikkinchi T."ga kiradi.

Tabiat atamasi keng manoda fizik, material olamni bildiradi. Kundalik turmushda "tabiat" sozi ostida odam tasiri ostida kop bolmagan atrof-muhit va undagi hayot yovvoyi tabiat nazarda tutiladi. Birinchi holda tabiatni umuman fan, ikkinchi holda esa tabiatshunoslik organadi. Bunda tabiat subatomdan galaktik miqyoslarga bolib koriladi.

Odamning T.ga munosabati tarixda ozgarib va rivojlanib bordi. Antik falsafada T.ga stixiyali kuchlar Demokrit, ideal dunyoning inikosi Platon, uygun jarayon Pifagor, mukammallik Aristotel deb qaralgan. Diniy talimotlarda T. ruxiy ibtidoning moddiy gavdalanishi deb xisoblangan va xudo T.dan yuqori turadi deb tushunilgan. Uygonish davrida T.ga hamma tabiiy uygunlik va mukammallikning yuzaga chiqishi sifatida karaldi. Yangi davrda T.ga bolgan munosabat T.ning ilmiy organish obyektiga aylanishida katta rol oynadi.

T. obyekti fazo va vaqtda mavjud modda, materiyadir. Ular cheksiz malum narsalarning majmuidan iboratdir. Bir vaqtlar fanning songgi malumotlari boyicha bundan 20 mlrd. yil avval bu jismlar boshqa korinishda bolgan. Bolajak mlrd. yillarda u yana ozgarib boradi. T. odamning, jamiyatning vatani. Odamning hayoti T.ning, biosferaning uygun sharoitiga bogliq. Bu sharoit salbiy tomonga ozgartirilsa, odamning normal yashashiga putur yetkaziladi, ekologik muammolar paydo boladi. Ilmiy-texnika yutuqlaridan notogri foydalanish - biosferaning buzilishiga olib keladi. Binobarin T.ni puxta bilib, undan samarali foydalanish, unga togri va oqilona munosabatda bolish lozim qarang Tabiatni muhofaza qilish. Insonning T.ga bunday munosabatda bolishida fan asosiy omil bolib kelmoqda. Yer va koinotda insonning faoliyati faollashmoqda. Koinotning uzoquzoq joylari mas., metagalaktikalarida,t yuz berayotgan hodisalarni kengroq va chuqurroq bilish T. haqidagi tasavvurlarni kengaytiradi. Omonulpa Fayzullayev.

                                               

Naturalizm (manolari)

Naturalizm: Naturalizm yonalish - tabiat butun mavjudotni izoxlashning yagona va universal tamoyili deb hisoblaydigan fal-safiy yonalish. Naturalizm frans.

                                               

Infeksion kasalliklar (manolari)

Infeksion kasalliklar: Infeksion kasalliklar - patogen mikroorganizmlar osimliklarda - osimliklarning tirik tabiat omillari tasirida vujudga keluvchi yuqumli kasalliklari.