Топ-100
Back

ⓘ Umurtqa pogonasi - odam va umurtqali hayvonlar skeletinint asosiy qismi. Ontogenezpa togayli yoki suyakli umurtqa tanasi rivojlanib, embriondagi xordaning dastl ..




Umurtqa pogonasi
                                     

ⓘ Umurtqa pogonasi

Umurtqa pogonasi - odam va umurtqali hayvonlar skeletinint asosiy qismi. Ontogenezpa togayli yoki suyakli umurtqa tanasi rivojlanib, embriondagi xordaning dastlab bir oz qismi, keyinchalik hammasini egallagan. Togarak ogizliyaar, ikki xil nafas oluvchilar, yaxlit boshlilar, osyotrsimonlarning voyaga yetgan individlarida Umurtqa pogonasi yoq, juft yoylar esa yaxshi rivojlangan xordaga joylashgan. Suvdagi umurtqali hayvonlarning quruqlikda yashashga otishi Umurtqa pogonasining tayanch rolini oshirdi. Umurtqa pogonasi orqa miyans ham tasirlardan himoya kiladi.

Umurtqa pogonasi ahamiyatiga kora qator qismlarga bolinadi. Balikdar Umurtqa pogonasi qovurgali tana va dum, qurukliqsagi umurtqali hayvonlarniki boyin, kokrak, bel bazi guruh vakillarida yoq, dumgaza va dum qismlaridan iborat. Boshni atrofga harakatlantirish zarurati boyin qismining paydo bolishiga olib kelgan. Amfibiyalarda bitta, sudralib yuruvchilarda 4 - 9 bazilarida kop, qushlarda 11 - 25, sut emizuvchilarda 7 - 10 ta boyin umurtqasi bor. Umurtqa pogonasining kokrak qismida qovurgalar bolib, kopchiligi tosh suyagi bilan birikib kokrak qafasinn amfibiyalarda yoq hosil qiladi. Bel qismda amfibiyalar va sudralib yuruvchilarda yoq rudimentar qovurgalar mavjud. Dumgaza umurtqalari chanoq suyagi bilan korinishi ozgargan qovurgalar yordamida tutashgan.

Odamda Umurtqa pogonasi boyin, kokrak, bel, dumgaza va dum suyaklari - umurtqalarning ustmaust qoshiluvidan tashkil topadi. Umurtqa pogonasi shu umurtqa tanalarining orasida joylashgan togay disklar hisobiga uzayadi. Umurtkalar birbiriga ulanib borishi natijasida umurtqa kanali hosil bolib, unda orqa miya yotadi. Odam Umurtqa pogonasi kishining tik yurishiga moslashgan bolib, pastga qarab kengayib boradi. Umurtqa pogonasining boyin, bel, kokrak va dumgaza qismlarida fiziologik bukilmalar bor. Boyin va bel qismidagi bukilmalar lordoz fiziologik lordoz, kokrak va dumgaza qismidagi bukilmalar kifoz fiziologik kifoz deb ataladi. Boyin va bel qismlari oldinga, kokrak va dumgaza qismlari orqaga qarab bukilgan boladi. Bu bukilmalar bola boshini mustaqil kotarib turishi, otira boshlashi va tik yurishidan boshlab shakllanadi.

Umurtqa pogonasining boyin va bel qismi kop, kokrak qismi kam harakatlanadi. Kishining qaddiqomati Umurtqa pogonasi boylamlari, muskullarining holatiga bogliq.

Umurtqa pogonasi umurtqa kanalida yotgan orqa miyani ezilishdan, chozilishdan saqlaydi, gavdani tik tutadi, kokrak, qorin va chanoq boshliqlarini hosil qilish va boshqalarda ishtirok etadi.

Umurtqa pogonasi kasalliklaridan kopincha umurtqa pogonasining tugma anomaliyasi, orttirilgan kasalliklari, shikastlanishi va boshqa uchraydi. Tugma nuqsonlardan koproq 2 yoki 3 umurtqaning ozaro birikib ketishi, ortiqcha umurtqalar borligi va h.k. kuzatiladi. Bu xil nuqsonli Umurtqa pogonasida kopincha ogriq sezilmaydi. Orttirilgan kasalliklariga, asosan, ostexondroz, Umurtqa pogonasi deformatsiyalari qarang Umurtqa pogonasining qiyishyishi, Skolioz, yalliglanish kasalliklari qarang Spondilit, Umurtqa pogonasi boylamlarining uzilishi yoki chozilishi, umurtqalarning chiqib ketishi va boshqa kiradi.

                                     
  • og riganda qo llaniladi. To g rilovchi K. umurtqa pog onasi yonga bir oz qiyshaygan skolioz bolalarga umurtqa pogonasi butunlay qiyshayib qolishining oldini

Users also searched:

ko'krak umurtqalari, umurtqa pog'onasi qiyshayishi, umurtqa pog'onasi soni, umurtqa qismlari,

...
...
...