Топ-100
Back

ⓘ Ekologiya ..




                                               

Archazor

Archazor, archazor ormonlar – asosan, archa daraxtidan tashkil topgan ormonlar. A.lar 600 – 700 yil yashaydi, toglarda suv toplash, tuproq eroziyasi oldini olish, sel toshqinlarini bartaraf etish kabi muhim vazifalarni bajaradi. Asosan Yer yuzining Shimoliy yarim sharidagi togli hududlarda – Orta Amerika, Osiyo va Afrikada osadi. Orta Osiyo, Qrim, Oltoy-Sayan, Uzoq Sharqdagi toglarda 700 ming ga maydonni egallaydi, uning 665 ming ga dan koprogi Markaziy Osiyo davlatlarida joylashgan. Ozbekiston davlat ormon fondi hisobida 190 ming ga A. bor. Ozbekistonda asosan, Tyanshan, Turkiston, Chatqo ...

                                               

Bodxiz qoriqxonasi

BODXIZ QORIQXONASI - Turkmanistonning Mari viloyatida, Murgob va Tajan daryolari oraligida joylashgan qoriqxona. 1941 yilda tashkil etilgan. Maydoni 88 ming ga dan koproq. Bodxiz chollari tabiati va hayvonot olamini qoriqlash, pistazorlarni saqlash va parvarishlash, qadimdan bu joylarda yashaydigan qulonlarni qoriqlash, kopaytirish bilan shugullanadi. Bodxiz qoriqxonasi da chala chol osimliklari usadi, arhar, bezoar echkisi, jayran, qoplon, sirtlon, asalxor, kemiruvchilar, echkiemar, kapchailon va boshqa bor. Bu hududlarda qish iliq bolganidan Garbiy Sibir, Qozogiston, Orta Osiyoning togli ...

                                               

Borsakelmas qoriqxonasi

BORSAKELMAS QORIQXONASI - Orol dengizining Borsakelmas o.dagi qoriqxona. Qozogiston Respublikasi Qizilorda viloyatida. 1939 yilda tashkil etilgan. Maydoni 20 ming ga. Saksovulzorlar va yulgunzorlar bor. Orolda saygoq, jayran kadimdan yashab kelgan, lekin koplab ovlanishi natijasida qirilib ketgan. 1939 - 50 yillarda Borsakelmas qoriqxonasi ga Betpakdala va Sarisuv atroflaridan erkak va urgochi saygoqlar, 1950 yilda Qoraqalpogistondan jayranlar, 1953 yilda Bodxiz qoriqxonasi dan qulonlar keltirilgan. Hayvonlar orol sharoitiga moslashib, kopayib bormoqda. Borsakelmas qoriqxonasi tashkil etil ...

                                               

Ekologik krizis

Ekologik krizis, ekologik tanglik - ekologik sistemalar, alohida hududlar yoki biosfera miqyosidagi tabiiy ofatlar; toshqin, yer silkinishi, vulkanlar otilishi, qurgoqchilik, dovul, chigirtkalar ofati, yongin va boshqalar holatlar oqibatida yuz beradigan ekologik vaziyat. Ekologik krizisning yuzaga kelishida, ayniqsa, odamning xojalik faoliyati bilan bogliq bolgan antropogen omillar: daryolarni tosib suv oqimining ozgartirilishi, qoriq yerlarning ozlashtirilishi, ormonlarning kesilishi, kon qazish ishlarining olib borilishi alohida ahamiyatga ega. Tabiat qonunlarini bilmaslik yoki ularni n ...

                                               

Ekologik omillar

Ekologik omillar - atrof muhitning organizmlar faoliyatiga oziga xos tasir etuvchi malum sharoitlari va elementlari majmui. Ekologik omillar 2 katta guruh - abiotik omillar va biotik omillarga bolinadi. Ekologiyada "cheklovchi omillar" tushunchasi ham mavjud, ular tarkibiga organizmlar mavjudligi va rivojlanishini cheklovchi har qanday omilni kiritish mumkin. Tirik organizmlarga tasir etuvchi muhitning har qanday bolaklari ekologik omillar deyiladi. Muhit - quruqlik, suv, havo va yer osti qismlaridan iborat. Tashqi muhit tushunchasidan tashqari yashash sharoitlari degan tushuncha ham mavju ...

                                               

Qoriqxona

Qoriqxona - belgilangan qonunlarga muvofiq, davlat tomonidan ajratnlgan, alohida ilmiy yoki malaniy ahamiyatga ega bolgan, tabiiy obyekt joylashgan yer yoki suv kengliklari; i. t. va madaniy-marifiy maqsadlar uchun uzoq mud-datga ajratilgan va tolaligicha xojalik ishlaridan xoli tabiiy majmua. 20-asrning 90-yillarida BMTning "Milliy boglar va ular maqomidagi qoriqxonalar royxati"ga 2618 alohida qoriqlanadigan hududlar yer may-doni 4 mln. km 2 dan ortiq va Yer yuzidagi quriqlikning 3% ini tashkil qiladi kiritilgan. Q. hududi va uning atrofidagi bel-gilangan chegaradagi muhofaza qilinadigan ...

                                               

Toqay

Toqay - 1) qamish bosib yotgan botqoq yer; 2) daryo boyidagi qalin changalzor ormon. Suv serob, mikroiklimi atrofdan namroq va yumshoqroq bolganidan osimlik hamda hayvonot dunyosi oziga xos boladi. Tuprogi allyuvial, gidromorf tuproq. T.da daraxtlar bn birga butalar, otlar ham qalin osadi. Orta Osiyo T.larida terak, zarang, tol, yulgun, jiyda, jingil, turangil, qamish kop osadi. Hayvonot dunyosi - tongiz, kiyik, chiyabori, toqay mushugi, tustovuq va boshqa

                                               

VHEMT

VHEMT, yoyilmasi Voluntary Human Extinction Movement - inglizchadan Insoniyatni Yoqotish Kongillilar Harakati deb tarjima qilinadi, insoniyatni butkul yoq qilishga davat etuvchi harakatdir.