Топ-100
Back

ⓘ Xronologiya - Taqvim, Yuliy davri, Astronomiya, Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar, Numizmatika ..




                                               

Taqvim

Taqvim - yil, oy va hafta kunlari, asosiy bayramlar haqidagi axborotlardan iborat, ba`zan astronomik ma`lumotlar ham beriladigan bosma nashr. Kalendar lot. calendarium - qarz daftari, taqvim - yil, oy, hafta va kunlar hisoblashni yuritish tizimi. Quyosh, Oy, sayyoralarning korinma harakati, kun bilan tunning almashinuvi, Oy fazalari va yil fasllarining davriy ravishda takrorlanib turishiga asoslanadi. K.ning paydo bolishi odamning xojalik faoliyatini yuritish ehtiyoji bilan bogliq. Odamlar Quyoshning chiqib botishini kuzatib - kun, Oy orogining avval kattalashib, song kichrayishiga qarab - ...

                                               

Yuliy davri

Yuliy davri - astronomiya va xronologiya hisoblarida birlik sifatida ishlatiladigan vaqt oraligi. Davomiyligi 7980 yilga teng. Yuliy davri 3 ta siklning eng kichik umumiy karrasi: hafta qunlarini oyning bir xil kunlariga togri keltiruvchi 28 yillik quyosh davri, Oy fazalarini bir xil qunlarga keltiruvchi 19 yillik Meton davri va qadimiy Rimda favqulodda soliq yigish davrlarining kopaytmasidan iborat. Birinchi kun sifatida mil. av. 4713 yilning 1 yanvaridan boshlangan. 16-asr oxirida fransuz olimi Yu. Skaliger Yuliy davri kunlari boyicha hisob olib borishni taklif qiddi va uni otasi sharafi ...

                                               

Astronomiya

Astronomiya – Koinot jismlari va ularning sistemalari paydo bolishini, taraqqiyoti va tuzilishini, korinma va haqiqiy harakatlarini, kimyoviy tarkibi va fizik holatini, Koinotning bir butun umumiy qonuniyatlarini organuvchi fan. Astronomiya yulduzlar, sayyoralar va ularning yoldoshlarini, sayyoralararo va yulduzlararo mayda jismlar ni, gaz va chang tuman liklarini, ulardagi fizikaviy muhitni, suniy kosmik jismlarni organadi, shuningdek osmon jismlarini kuzatish natijalarini insonning moddiy hayotiy talablariga qollash usullarini ishlab chiqadi. Jumladan, vaqtni aniqlash, joyning koordinata ...

                                               

Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar

Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar - xorazmlik yirik olim, mutaffakir Abu Rayhon Beruniyning yirik ensiklopedik asari. Ushbu asarni Abu Rahon Beruniy 27 yoshida Xorazmda yozib tugatgan. Asarda Orta Osiyo xalqlari, xorazmliklar, sogdliklar, yahudiy, yunon va boshqalar xalqlarning yil hisoblari, hayitlari, mashhur kunlari, ijtimoiy, madaniy va ilmiy hayotining tarixi, urf-odatlari, dunyoqarashlari hamda Orta Osiyoning arablar tomonidan istilo qilinishi haqida toliq malumotlar berilgan. Asarda Biruniy Xorazmning turkiy aholisi foydalangan yillarning turkiy nomlarini beradi. Xuddi shu asar ...

                                               

Numizmatika

Numizmatika - tangalar haqidagi fan; tangalarning tasvirlari, yezuvlari, ogirligi, qanday metalldan yasalganligi, pul muomalasidagi darajasi va tanga zarb qilinish tarixini organadi. N. xronologiya, moddiy madaniyat, ichki va tashqi savdo tarixi masalalarini tekshirishga imkon beradi, tarix, arxeologiya, paleografiya, sanat tarixi, iqtisod, etnografiya fanlari uchun katta ahamiyatga ega. N. tushunchasiga yana qogoz pullarni organish va medal, jeton, orden hamda nishonlarni organish ham kiradi. Metall pullar paydo bolgunga qadar pul vazifasini har xil tovarlar: hayvonlar, taqinchoklar, meta ...