Топ-100
Back

ⓘ Geografiya - Geografiya, Regional geografiya, jamiyati muzligi, Lingvistik geografiya, Botanik Geografiya, Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya, Yuriy Skvorsov ..




                                               

Geografiya

Geografiya yoki jogrofiya yoki Geya - "Yer", hamda grafein - "tasvirlamoq" yoki "yozmoq yoxud "xaritalamoq") - Yerning geografik qobigi, uning struktura va dinamikasi, alohida komponentlarini hududlar boyicha ozaro tasiri va taqsimlanishini organadigan fanlar majmui. Antik dunyo garb olimlari Yer yuzasining manzarasini Geografiya sozi bilan ifodalaganlar. Geografiya terminini dastlab Eratosfen kiritgan. Orta Osiyoda 9 - 10-asrlardan boshlab Geografiya sozi manosida "surati arz", "etti iqlim", "Kitob almasolik valmamolik" iboralari qollanilgan. 19-asrda va 20-asr boshlarida ozbek tilida Geo ...

                                               

Regional geografiya

Regional geografiya - geografiyaning alohida va muayyan hududlarni organadigan sohasi. Birorta materik, mamlakat, mamuriy birliklar yoki tabiiy geografik olka, tabiat zonasi, rn uning tadqiqot obyekti bolishi mumkin. R.g.ga oid asarlarda organilayotgan hududning tabiiy sharoiti, xojaligi va aholisining mahalliy xususiyatlarini ajratib korsatishga alohida etibor beriladi.

                                               

Geografiya jamiyati muzligi

Geografiya jamiyati muzligi - Vanch daryosi yuqori oqimidagi vodiy muzligi. Fanlar Akademiyasi nomidagi va Darvoz tizmalari orasida. G. J. m.ga atrofdan juda kop kichik-kichik muzliklar kelib qoshiladi. Uz. 24 km, eni 800–1300 m, mayd. qariyb 64.4 km². Muzlikning oxirgi uchi 2660 m balandlikda.

                                               

Lingvistik geografiya

Lingvistik geografiya - dialektologiyaning bir bolimi, unda lahja va shevalarga xos lisoniy unsurlar va hodisalarning hududiy tarqalishi organiladi. L. g. malum hududda tar kalgan til xrdisalari ni aniqlaydi, hududiy til xususiyatlarini xalq tarixi, til tarixi bilan bogliq holda qiyoslab, tushuntirib, malum til qodisalarining orni va tarqalish chegarasini atlas va haritalar orqali ifodalaydi. Harita ham, atlas ham L.g.ning ifoda vositasi bolib, uning asosiy maqsadi tilning taraqqiyot qonuniyatlari va yollarini, aniq bir lahjaning paydo bolishi va mavjudligining sabablarini, shuningdek, she ...

                                               

Botanik Geografiya

                                               

Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya

Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya - turli mamlakat va rayonlarda i.ch. kuchlarining joylashish xususiyatlari hamda hududiy iqti-sodiyijtimoiy sistemalarning shakllanish qonuniyatlarini organadigan fan. Uning asosiy vazifalari i.ch. va aholi hayoti bilan bogliq soxalarning joylanishiga tasir etuvchi omil va sharoitlarni taxlil qilish, vujudga kelgan iqtisodiy geografik vaziyat - i.ch.ning hududiy tarkibi va struktu-rasini baholash, ularni bashorat qilish va boshqarishdan iborat. Shuningdek, I. va i.g. ishlab chiqarishni joylashtirish bilan aloqador tabiatdan foydalanish va geoekologik muammo ...

                                               

Yuriy Skvorsov

Yuriy Aleksandrovich Skvorsov - geolog va geomorfolog. Geologiya mineralogiya fanlari doktori, professor. Ozbekistonda xizmat korsatgan fan va texnika arbobi. Orta Osiyo universitetining qishloq xojaligi fakultetini tugatib, shu universitet qoshidagi Tuproqshunoslik institutida ishlay boshlagan. 1944 yildan universitet geografiya fakultetining tabiiy geografiya kafedrasida professor Ilmiy ishlari turtlamchi davr geologiyasi, geomorfologiyasi, dala tadqiqotlari metodikasiga bagishlangan.

                                               

Abbos burni

Abbos burni – Orol dengizi-ning janubiy qirgogidagi burun. Garbda Toldiq qoltigi, shimoliyva sharqda ochiq dengiz bilan oralgan edi. Abbos burni aslida Amudaryoning Konadaryo tarmogi loyqalaridan vujudga kelgan. Yer yuzasi pasttekislik. Qirgoqlari qumloq, qamishzor bolgan. 1961 yildan Orol dengizi suvi sathi pasayib ketishi tufayli, geografik joy sifatida tabiiy xususiyati-ni yoqotdi.

                                               

Aerolosiya

Aerolosiya - havo yolining mukammal tafeiloti. Shturmanning, shturmansiz uchish apparatlarida esa uchuvchining xatarsiz va adashmay uchishini taminlash uchun tuziladi. Aerolosiya havo yolining iqlim va tabiiy-geografik tafsilotini, samolyotdan korinadigan moljallarning tafsilotini, aerodrom, qonish maydonlari va meteorologik stansiyalar togrisidagi malumotlarni oz ichiga oladi.

                                               

Agiin botigi

Agiin botigi – Ustyurt platosining markazidagi botiq. Borsakelmas botigining shimoli-garbida. Ortacha bal. 85 – 95 m dan PO m gacha. Eng baland joyi 124 m. Shimolidan janubiga 27 – 32 km, sharqdan garbga 18 – 20 km ga chozilgan. Yer yuzasi bir oz kiya. Botiqning tubi sof shorxokdan iborat. Relefining balandroq joylari plato qrldiqlari, ular oraligidagi pastqamchiklar esa shorxoklar bilan band. Dongliklarda qorasaksovul, pastqamliklarda sarisa-zan va shoxiloq osadi.

                                               

Arktika va antarktika muz sahrolari zonalari

Arktika va antarktika muz sahrolari zonalari – Arktika va Antarktikaning orolli va materikning quruklik qismini oz ichiga oladi. Arktikaga Arktika mintaqasidagi yerlar kiradi. Eng nam Atlantika boyi zonalarida keng muzlik qoplamlari bolib, muz sahrosininglandshaftlarihukmron. Qolgan qurukliqda toshloq sahrolar bor, ularda biologik va geokimyoviy jarayonlar juda sust, osimliklar siyrak, tuproklari deyarli rivojlanmagan. Antarktikaga Antarktida materigi va unga yaqin orollar kiradi.

                                               

Arktotretik flora

Arktotretik flora – Arktouchlamchi flora – asosan uchlamchi davrda Yerning Shimoliy yarim shari da keng tarqalgan daraxtlar. Keyingi tekshirishlar Arktotretik floraning bir qismi bor davriga oid ekanligini korsatdi.

                                               

Ashikol

Ashikol – Qoraqalpogiston Respublikasidagi kol. Amudaryoning ong sohilida. Garbda Bestoba va sharqda Qush-tepa balandliklari orasida joylashgan. Shimoldan janubga yonalgan. Garbiy sohillari Tabaqqum choliga tutash. Uzunligi 800-1000 m, eni 300-350 m, ortacha chuq. 2 – 3 m. Sugorishdan ortgan va tashlama suv kelib quyiladi. Suv kop kelgan yili sathi kengayadi. Qirgoqlari qumloq, qamishzor, ortacha shorligi 1 lda 8 – 10 g va undan kop. Baliqchilikda foydalaniladi.

                                               

Atlantika ostonasi

Atlantika ostonasi – Atlantika okeani tubining Grenlandiya, Islandiya, Farer va Shetlend okeanlari oraligidagi kotarilib qolgan qismi. Chuqurligi okean sathidan 600 m. Atlantika ostonasi Atlantika okeani bilan Shimoliy Muz okeanining chuqur qismlaridagi suvni bir-biriga otkazmaydi. Shimoliy Atlantika oqimining iliq va shor suvlari Atlantika ostonasi orqali Norvegiya dengiziga, asosan Islandiya va Shetlend okeanlari oraligidagi bogozdan otadi.

Bermud uchburchagi
                                               

Bermud uchburchagi

Bermud uchburchagi - Atlantika okeanining shimoli-garbiy qismida joylashgan bolib, bu hududda goyoki kema va samolyotlar goyib boladi. Floridadagi Mayami shahri, Puerto-Rikoning San-Huan shahri va Bermud orollari uchburchakni hosil qilishadi.

                                               

Ganga Chhu

Ganga Chhu - u Xitoyda Tibet muxtor rayonida Hinduiylik muqaddas daryosi. U Manosarovar koli va Rakshas Tal koli orasida. Ganga Chhu uzunligi - 10 km.